Wystawy

Magia i tajemnice barw zaklętych w roślinach

Natura tworząc barwy jednocześnie głęboko ukrywa źródła, z których można je uzyskać, jak gdyby oczekując - prowokując człowieka do działania, poszukiwania i eksperymentowania. To ciągłe doświadczanie, znane przez człowieka od wieków, jest jednym z bardziej fascynujących aktów twórczych o wszelkich znamionach eksperymentu artystycznego. Kolor uzyskiwany w naturalny sposób z głębi niewyczerpanych zasobów przyrody pełni rolę łącznika świata natury i kultury.

W przyrodzie istnieje ogromna ilość roślin mających właściwości farbiarskie. Barwniki można znaleźć w owocach, pędach, kłączach, korzeniach oraz korze, rdzeniu drzew, naroślach i porostach. Różne części tej samej rośliny mogą zawierać barwniki dające niekiedy skrajnie różne kolory. Barwę można uzyskać z prawie każdej rośliny jednak różna jest jej trwałość i nasycenie. Są te, które od wieków używali farbiarze w różnych częściach świata doskonaląc ciągle procesy technologii pozyskiwania i utrwalania koloru i są na pewno jeszcze i te, które na swoje odkrycie jeszcze czekają. Kto i kiedy odkrył tajemnicę tak starannie przez naturę ukrytą? Kto i kiedy złamał kod do procesu technologicznego, by w jego efekcie uzyskać kolor definiujący przez wiele wieków tożsamość odkrywców? Czy eksperyment, doświadczenie i cel, który osiągnięto nie jest aktem twórczym o niesłychanym ładunku ekspresji bezimiennych artystów? A przecież barwy to tylko fale światła przesyłane przez przedmioty, płaszczyzny, przez świat widzialny dla ludzkiego oka. To fale światła, które sobie nawzajem wysyłamy za pośrednictwem obrazów, sygnałów, znaków. Zawsze muszą one mieć określony kształt, rytm jakiś cel. Kolory uzyskane ze świata natury są obecne w części wojłokowych tkanin - obrazów.

Uzupełnieniem Wystawy są fotografie wykonane przez artystkę w Indiach, prezentujące techniki tkackie: ikat, bagh i ajarak. W tkaninach tych używane są do dziś barwniki naturalne.

Problematyka rekonstrukcji i adaptacji starych technik barwiarskich z wykorzystaniem ponad 50 substancji roślinnych i zwierzęcych stała się jedną z form działań Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu. Rezultaty prac badawczych wykorzystywane są w tkaninach artystycznych.

Efektem prac badawczych są katalogi barw, które są zapisem prowadzonych doświadczeń barwiarskich. Każdy barwnik roślinny jest osobno opisany według ustalonego kodu. Mozaika barw przeplata się pokazując różne niuanse odcieni jak również powtarzające się kolory uzyskane z różnych roślin. Multiplikacje kolorów wydartych naturze, przetworzonych na tkaninach, tworzą dzieło artystyczne, swoisty zbiór doświadczeń. Ta walka z naturą, zdobywaniem coraz to nowych barw i odcieni, jest pracą bardzo inspirującą i kreatywną. Katalog jest niedokończonym zapisem doświadczeń, przemyśleń, prób. Jest on przekazem podróży w czasie, związanej z doświadczeniami różnych kultur, własnymi twórczymi próbami. Patrząc na otaczający świat, rośliny, drzewa zawsze zadajemy sobie pytanie, jaki kolor jeszcze można wydobyć z roślin?


Katarzyna Schmidt-Przewoźna ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w Poznaniu w pracowni Prof. Jana Węcławskiego i prof. Magdaleny Abakanowicz w 1979 r. (dyplom z wyróżnieniem). W latach 1979-1991 była jednym z głównych projektantów tkaniny artystycznej w Spółdzielni "Cepelia" w Poznaniu. W 1983 r. uzyskała stypendium Rządu Finlandii w dziedzinie tkaniny unikatowej, w 1999 Stypendium Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Kulturowego we Francji, a w 2000 Achil Colour Studio, Wielka Brytania. Od 1993r prowadziła pracownię "Sztuka Naturalna" w Instytucie Włókien Naturalnych w Poznaniu. Od 2009 w Instytucie Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich utworzyła Pracownię Barwienia Naturalnego. Jest twórcą serii gobelinów o tematyce lniarskiej. Tkaniny te znajdują się w centrum FAO w Rzymie, firmie Rhein - Lein Bonn, Centrum Kultury Polskiej w Londynie, biurze belgijskiej gazety, oraz w wielu kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą. Za swoje prace uzyskała wiele nagród i wyróżnień na konkursach (w tym dwukrotnie I Nagrodę "Sybilla 1999" i "Sybilla 2002" za aranżację wystawy, przyznaną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Kulturowego, Wyróżnienie za Gobelin - Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, III Nagrodę na Międzynarodowych Targach w Poznaniu - Kilim "Przeploty". Pracując na etacie naukowym wyniki swoich prac prezentuje na konferencjach włókienniczych, Textile Institute, FAO, Art and Comunications, Dyeing In History and Archeology. Jest autorką 80 publikacji naukowych oraz 18 wystaw indywidualnych, brała udział w 29 wystawach zbiorowych, aranżowała 11 wystaw w muzeach.