Wystawy

Edward Kajdański

Edward Kajdański jest znany jest w Polsce jako autor książek o tematyce chińskiej, a zwłaszcza o losach Polaków związanych z Chinami w różnych epokach i w najróżniejszy sposób. Jego własny życiorys też jest podobny. Urodził się i wychował wśród Polonii w Harbinie (Chiny). Później przez długie lata pracował w polskich placówkach dyplomatycznych i handlowych.

Postacią, którą E. Kajdański wydobył z niemal całkowitego zapomnienia jest Michał Piotr Boym (1612 - 1659), który wyruszył na Wschód jako misjonarz, powrócił jako poseł dynastii Ming, a w końcu znów dotarł do bram Cesarstwa Chińskiego. Wyczynem była już sama tylko przebyta trasa morska i lądowa. Największą jednak zasługą P. Boyma jest przekazanie Europie olbrzymiej ilości informacji na temat Chin. W XVII wieku nikłe było nie tylko pojęcie o wielkości czy położeniu tego kraju, co więcej, funkcjonowały jego różne nazwy, których nawet nie utożsamiano ze sobą.

Piotr Boym dostarczył o Chinach wiedzy wszechstronnej: geograficznej, kartograficznej, botanicznej, zoologicznej, medycznej, kulturoznawczej i językoznawczej. Z jego materiałów długo jeszcze obficie, choć nie zawsze uczciwie, czerpali autorzy europejskich kompendiów o tym kraju. Dramatyczne i pasjonujące losy rękopisów opisuje E. Kajdański w swych czterech książkach poświęconych polskiemu misjonarzowi. Jedynym właściwie utworem P. Boyma, który uniknął większych perypetii i został opublikowany jeszcze za życia autora, była "Flora sinensis", wydana w Wiedniu w 1658 roku, w atrakcyjny sposób zapoznająca czytelnika z przyrodą i innymi ciekawostkami Chin.

Wystawa "Flora Chin Michała Boyma" w Ogrodzie Botanicznym pokazuje nam od nieco innej strony zarówno Edwarda Kajdańskiego, jak i Michała Boyma. Kajdański z pisarza staje się malarzem, rysuje nam to, co dotąd opisywał. Przedstawia zarówno kopie ilustracji z „Flora sinensis”, jak i własne rekonstrukcje przykładów roślin i zwierząt, o których misjonarz wspominał. W książkach E. Kajdańskiego mogliśmy śledzić szczegółowo odtworzoną historię P. Boyma. Wystawa natomiast daje rzadką okazję zapoznania się z rysunkami misjonarza, przez długie wieki ukrytymi w różnych archiwach i bibliotekach.

mgr Sylwia Witkowska
Instytut Konfucjusza UAM